Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και ινσουλινοαντίσταση

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS) είναι διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερανδρογοναιμία, ωοθηκική δυσλειτουργία και ωοθήκες πολυκυστικής μορφολογίας.

Τα διαγνωστικά κριτήρια, που υποστηρίχθηκαν  από την Ευρωπαïκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE) και την Αμερικανική Εταιρεία Ιατρικής της Αναπαραγωγής (ASRM),  προϋποθέτουν την παρουσία περισσοτέρων του ενός κριτηρίων για τη διάγνωση του συνδρόμου, από τα τρία ακόλουθα κριτήρια:

1. Χρόνια ανωοθυλακιορρηξία (που εκδηλώνεται ως αραιομηνόρροια ή αμηνόρροια, δηλαδή λιγότερα από έξι εμμήνες ρύσεις κατά τη διάρκεια ενός έτους)

2. Βιοχημική υπερανδρογοναιμία ή υπερανδρογονισμός (κλινική εικόνα υπερανδρογοναιμίας, χωρίς ανάλογα βιοχημικά ευρήματα)

3. Πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχο

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

 Η διαφορική διάγνωση του PCOS περιλαμβάνει άλλες αιτίες υπερέκκρισης ανδρογόνων:

• Ανδρογονοπαραγωγοί όγκοι

• Εξωγενής πρόσληψη ανδρογόνων

• Σύνδρομο Cushing

• Μη κλασσική μορφή συγγενούς υπερπλασίας επινεφριδίων (ΣΥΕ)

• Μεγαλακρία

 • Γενετικό έλλειμμα δράσης ινσουλίνης

• Πρωτοπαθής υποθαλαμική αμηνόρροια

• Πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια

• Θυρεοειδική νόσος

• Διαταραχές προλακτίνης Η διαφορική διάγνωση βασίζεται πάνω στο ιστορικό της ασθενούς (ατομικό αναμνηστικό και οικογενειακό ιστορικό), στην κλινική εξέταση και στα εργαστηριακά/απεικονιστικά ευρήματα.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

• Μέτρηση ΑΠ (Αρτηριακή Πίεση: ≥ 130/85 mmHg)

• Υπολογισμός ΒΜΙ

• Μέτρηση περιμέτρου μέσης : Αυξημένη περίμετρος μέσης: ≥ 88 εκ. (προσδιορισμός κατανομής λίπους)

• Έλεγχος για σημεία υπερανδρογοναιμίας και αντίστασης στην ινσουλίνη Ακμή Υπερτρίχωση Αλωπεκία Μελανίζουσα Ακάνθωση (Acanthosis Nigricans)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

• Τεκμηρίωση υπερανδρογοναιμίας: Ολική τεστοστερόνη SHBG Ελεύθερη τεστοστερόνη

• Αποκλεισμός άλλων αιτίων υπερανδρογοναιμίας:

• TSH (Θυρεοειδοπάθεια)

• Προλακτίνη (Υπερπρολακτιναιμία)

• 17-υδροξυ-προγεστερόνη (Μη κλασσική ΣΥΕ): ΦΤ τυχαίας μέτρησης: < 4 ng/mL ΦΤ πρωϊνής νήστεος: < 2 ng/mL

• Screening για σ. Cushing ή μεγαλακρία

• Διερεύνηση μεταβολικών διαταραχών: 2-ωρη καμπύλη γλυκόζης (φόρτιση με 75 γρ.) Προσδιορισμός επιπέδων λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών (Ολική χοληστερόλη, HDL, LDL, τριγλυκερίδια)

 ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

• Ανίχνευση πολυκυστικών ωοθηκών

PCOS ΚΑΙ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η αιτιολογία του παραμένει άγνωστη και η θεραπεία του είναι κυρίως συμπτωματική και εμπειρική. Το σύνδρομο μπορεί να προκαλέσει  σημαντικές μεταβολικές διαταραχές, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) και καρδιαγγειακής νόσου.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη έχει κεντρικό ρόλο στην παθοφυσιολογία του PCOS και συνδέεται με σημαντικές κλινικά μεταβολικές επιπτώσεις . Παρατηρείται κυρίως σε πολλές γυναίκες που παρουσιάζουν το σύνδρομο (η επίπτωση είναι 50-71% ) , ιδιαίτερα σε εκείνες με υπερανδρογοναιμία  και είναι ανεξάρτητη της παχυσαρκίας, ωστόσο δεν θεωρείται ως ένα εκ των διαγνωστικών κριτηρίων. Η υπερινσουλιναιμία που συνοδεύει την αντίσταση στην δράση της ινσουλίνης αυξάνει την παραγωγή ανδρογόνων από την πολυκυστική ωοθήκη και εμπλέκεται στο μηχανισμό των διαταραχών της γονιμότητας. 

Ένα διαιτολόγιο με έμφαση σε τροφές χαμηλού Γλυκαιμικού Δείκτη παρουσιάζει καλύτερη  απορροφησιμότητα, προκαλώντας μία πιο ήπια έκκριση ινσουλίνης. 

Ο Γλυκαιμικός Δείκτης (ΓΔ) μας δείχνει το πόσο αυξάνεται το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα 2-3

ώρες μετά την κατανάλωση ενός τροφίμου, έχοντας σαν βάση αναφοράς την γλυκόζη. 

Τα τρόφιμα με μέτριο ή υψηλό Γλυκαιμικό Δείκτη (πάνω από 55) παρέχουν ενέργεια γρήγορα αλλά προκαλούν άμεση αντίδραση της ινσουλίνης, με αποτέλεσμα την αυξημένη λιπογένεση (αποθήκευση λίπους στα λιποκύτταρα).

Τιμές και κατάταξη Γλυκαιμικού Δείκτη :

Χαμηλός ΓΔ : <40

Μέτριοσ ΓΔ : 40-60

Υψηλός ΓΔ : >60

Οι τροφές με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν το ρυθμό της λιπογένεσης, ενώ επισης ευξάνουν τη λιπόλυση (διαδικασία όπου το κάθε λιποκύτταρο εκλύει λιπαρά οξέα με σκοπό την οξείδωσή τους για παραγωγή ενέργειας). 

Η κατανάλωση τροφίμων με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες ή/και πρωτείνες ,καθυστερεί την σηματοδότηση της πείνας, ενώ αντίθετα αυξάνει το αίσθημα κορεσμού συγκριτικά με την κατανάλωση τροφίμων υψηλού Γλυκαιμικού Δείκτη.  Συνεπώς, άτομα που παρουσιάζουν το σύνδρομο PCOS και προσπαθούν να χάσουν βάρος , θα πρέπει να εντάσσουν στο καθημερινό τους διαιτολόγιο περισσότερες τροφές με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη.

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακό τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Οστεοαθρίτιδα- Διατροφή -Άσκηση

Η Οστεοαθρίτιδα (OA) αποτελεί την πιο συχνή πάθηση του μυοσκελετικού συστήματος και τον κύριο εκπρόσωπο των εκφυλιστικών αρθρίτιδων.Χαρακτηρίζεται, κυρίως, απο τη φθορά του αρθρικό χόνδρο και επεκτείνεται σε ολόκληρη την άρθρωση, περιλαμβάνοντας το υποχόνδριο οστούν, τους συνδέσμους, τον αρθρικό θύλακα, τον αρθρικό υμένα, καθώς και τους περιαρθρικούς μυς και τένοντες. Ο αρθρικός χόνδρος ινιδοποιείται, παρουσιάζει ρωγμές, ελκοποιείται και τελικά εκφυλίζεται.
Παράγοντες κινδύνου
1. Ηλικία: Η συχνότητα της πάθησης αυξάνεται δραματικά στις ηλικίες άνω των 75 ετών. 
2. Κληρονομικότητα: Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν τη συχνότητα εμφάνισης OA.
3. Παράγοντες διατροφής: Η παρουσία της βιταμίνης C και του ασκορβικού οξέος  προστατεύει τον αρθρικό χόνδρο από την οξειδωτική καταστροφή του και συνεισφέρει ση σύνθεση του κολλαγόνου τύπου II. O ρόλος της βιταμίνης D, έχει αποδειχθεί οτι ενέχει σημασία για τον οστικό μεταβολισμό.

 4. Παχυσαρκία: Τα παχύσαρκα άτομα έχουν αυξημένο κινδύνο ανάπτυξης OA σε γονάτα και ισχία, σε σχέση με τα λιποβαρή άτομα, λόγω αυξημένης μηχανικής φόρτισης του αρθρικού χόνδρου.
5. Κακώσεις και τραυματισμοί της άρθρωσης: Τα κατάγματα ή ρήξεις μηνίσκων αποτελούν συχνές αιτίες ανάπτυξης OA, ιδιαίτερα σε άνδρες νεότερης ηλικίας.

6. Επαγγελματικές ή αθλητικές δραστηριότητες: Η επαναλαμβανόμενη επαγγελματική ή αθλητική μηχανική επιβάρυνση και καταπόνηση των αρθρώσεων,αυξάνει τις πιθανότητες βλάβης λόγω υπερβολικής φόρτισης.

Διατροφική πρόληψη και διατήρηση υγιή αρθρώσεων

Η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής και σωστού διαιτολογίου, σχεδόν πάντα δρά ως πρόληψη πολλών ασθενειών. Στην Οστεοαθρίτιδα τροφές με πλούσια αντιοξειδωτική δράση όπως φρούτα και λαχανικά που εμπεριέχουν μεγάλες ποσότητες  βιταμινών Ε, Α, C, φαίνεται να επιβραδύνουν τη φυσιολογική φθορά στις αρθρώσεις,

Τα ω-3 λιπαρά οξέα  προστατεύουν τις αρθρώσεις και μειώνουν τη χρόνια φλεγμονή,και το άλγος σε αθρίτιδες,  Τροφές πλούσιες σε ω-3 λιπαρά οξέα είναι τα λιπαρά ψάρια όπως οι σαρδέλες, ο σολομός, ο τόνος, καθώς και τα καρύδια και ο λιναρόσπορος. 

Η συνιστώμενη κατανάλωση άπαχων πρωτεΐνών όπως κοτόπουλο, ψάρι, θαλασσινά και όσπρια, εξυπηρετούν στη καλή κατάσταση των μυών και του αρθρικού χόνδρου, καθώς και στην υγεία των αρθρώσεων.

Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν το ασβέστιο και η βιταμίνη  D (γαλακτοκομικά προιόντα, αμύγδαλα,αυγά και διατροφικά συμπληρώματα ) συμβάλλοντας στη μείωση  της απώλειας της οστικής μάζας και βοηθώντας στη διατήρηση της υγείας των αρθρώσεων. Το νερό επίσης, βοηθάει στη λίπανση των αρθρώσεων.

Τέλος, Συμπληρώματα γλυκοζαμίνης και χονδροιτίνης σε συνδοιασμό μπορεί  να ανακουφίσει από τον πόνο σε περιπτώσεις αρθρίτιδας. Η γλυκοζαμίνη και η χονδροιτίνη είναι χονδροπροστατευτικές ουσίες δηλαδή συμβάλλουν στην αναδόμηση του χόνδρου και παρεμποδίζουν την περαιτέρω καταστροφή του (π.χ. στην οστεαρθρίτιδα). Για οποιαδήποτε λήψη συμπληρωμάτων, συμβουλευτείτε πρώτα τον ιατρό σας ή το διαιτολόγο σας. 

Άσκηση και οστεοαθρίτιδα

Η μείωση του σωματικού βάρους, η ασκηση και η εκπαίδευση του πάσχοντα σε δραστηριότητες που βελτιώνουν την κινητικότητα των αρθρώσεων έυνοούν την αντιμετώπιση της OA.

Η άσκηση βοηθά τους ασθενείς, μειώνοντας τα άλγη των αρθρώσεων , τη δυσκαμψία καθώς αυξάνει την ευλυγισία και τη δύναμη. 
Το πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει ήπιες ασκήσεις, που σιγά σιγά δυσκολεύουν χωρίς όμως να δημιουργείται πίεση στον αθλούμενο, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται αύξηση δραστηριότητας αλλά συγχρόνως να μπορεί να συνομιλήσει κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Κατάλληλοι τύποι ασκήσεων είναι : 

• Ασκήσεις για το εύρος κίνησης των αρθρώσεων,οι οποίες αυξάνουν την ευλυγισία των ιστών, ιδιαίτερα σε συνδοιασμό με διατάσεις.
• Ασκήσεις ενδυνάμωσης στις οποίες ο ασθενείς δεν πρέπει να νιώθει πόνο και να εκτελούνται σε καθημερινή βάση με σκοπό να αυξήσουν τη μυϊκή δύναμη. Μπορούν να γίνουν ισομετρικές ασκήσεις (ασκείται δύναμη χωρίς να αλλάζει το μήκος του μυός) ή ισοτονικές με αντίσταση.
• Ασκήσεις αεροβικές όπως το γρήγορο περπάτημα, το ποδήλατο, η κολύμβηση. Μπορούν να γίνονται 3 φορές την εβδομάδα για 20-30 λεπτά. Βελτιώνουν το καρδιαγγειακό σύστημα, βοηθούν στη μείωση του σωματικού βάρους και γενικά προκαλούν ευεξία.

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακό τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

ΔΥΣΦΑΓΙΑ ΣΤΗ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η δυσφαγία είναι διαταραχή της φυσιολογικής διαδικασίας κατάποσης, δηλαδή της μεταφοράς της τροφής και των υγρών από τα χείλη έως το στομάχι, και παρατηρήται τόσο σε βρέφη, όσο και σε ενήλικες. 

Τη διακρίνουμε σε τρεις φάσεις:

1. Στοματική φάση = μάσηση στερεάς τροφής και μείξη με σίελο, ώστε να καταστεί μαλακή και υγρή
2. Φαρυγγική φάση = η γλώσσα ωθεί το περιεχόμενο της στοματικής κοιλότητας προς τον φάρυγγα, ενώ ταυτόχρονα προκαλείται ερμητική σύγκλιση του λάρυγγα με αναστολή της αναπνοής, ώστε να αποτραπεί είσοδος τροφής και υγρών στις αναπνευστικές οδούς και τους πνεύμονες
3. Οισοφαγική φάση = η τροφή και τα υγρά διελαύνουν τον οισοφάγο και καταλήγουν στο στομάχι. Η διέλευση διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα

Τα ηλικιωμένα άτομα συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κατάποση και στη μάσηση της τροφής τους. Η δυσφαγία σε αυτούς, μπορεί να προέλθει από παθολογικά αίτια όπως π.χ. το εγκεφαλικό επεισόδιο, η νόσος του Πάρκινσον, η άνοια, το Αλτσχάιμερ και ο καρκίνος του φάρυγγα.

Συχνά όμως η δυσφαγία μπορεί να σχετίζεται και με ψυχολογικούς παράγοντες. Η μειωμένη διάθεση που παρατηρείται σε ηλικιωμένους ανθρώπους, πολλές φορές οδηγεί σε μειωμένη όρεξη και άρνηση κατανάλωσης επαρκούς τροφής. Επίσης τα φάρμακα που λαμβάνουν μπορεί να αλλοιώσουν αισθήσεις όπως η γεύση και η όσφρηση, επηρεάζοντας κατά συνέπεια και τη λήψη φαγητού.
Στην αντιμετώπιση της δυσφαγίας εμπλέκονται διαφορετικές ειδικότητες που συντελούν την Ομάδα Αποκατάστασης (ο κλινικός γιατρός, ο νευρολόγος, ο πνευμονολόγος,ο οδοντίατρος, ο Ωτορινολαρυγγολόγος, ο ακτινολόγος,ο γαστρεντερολόγος , ο λογοθεραπευτής,ο διαιτολόγος, ο εργοθεραπευτής και ο φυσικοθεραπευτής)  που εχει ως στόχο την βελτίωση της ποιότητας ζωής και την αποφυγή ασθενειών, επιπλοκών και θανάτων.

Η δυσφαγία είναι μία σοβαρή κατάσταση, η οποία, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και κατάλληλα ο ηλικιωμένος οδηγήται σε υποθρεψία, λόγω μειωμένης πρόσληψης τροφής αλλά και στο θάνατο λόγω απόφραξης των αεραγωγών. Για να θεραπευτεί το πρόβλημα που οδηγεί στη δυσφαγία, ο τρόπος αντιμετώπισής της είναι μέσω της παρασκευής ειδικά σχεδιασμένων τροφίμων, ούτως ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος αναρρόφησης για το άτομο, αλλά παράλληλα να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του με εύγεστα και ευχάριστα φαγητά.
Ο ρόλος του Διαιτολόγου είναι πολύ σημαντικός, διότι παρεμβαίνει στη τροποποίηση του διαιτολόγιου του ασθενούς, ως προς την ποσότητα την πυκνότητά και τη θρεπτική του αξία, ώστε να προλάβει την εισρόφηση και να διασφαλίσει την σωστή σίτιση του ασθενούς. Μαζί με τον λογοθεραπευτή καθορίζουν την «αρχική» πυκνότητα, ετσι ώστε να είναι πιο εύκολη η μάσηση και η κατάποση του ασθθενούς. Η πολτοποίηση των τροφίμων πραγματοποιήται σε διάφορους βαθμούς ανάλογα με τη σοβαρότητα της δυσφαγίας ή με πύκνωση των υγρών, έτσι ώστε να αποφευχθεί πιθανός πνιγμός λόγω αναρρόφησης. Ο καθορισμός της ποσότητας και της πυκνότητας της τροφής, ακολουθεί τα εξής βήματα:

• Λεπτόρρευστα υγρά
• Παχύρευστα υγρά
• Πολτοποιημένη τροφή
• Μαλακιά τροφή
• Στερεά τροφή

Η πυκνότητα της τροφής επιτυγχάνεται με την χρήση πυκνωτικών στοιχείων στα υγρά, τα οποία διευκολύνουν την κατάποση χωρίς να μεταβάλλουν τη γεύση .

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακό τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

ΘΥΡΟΕΙΔΗΣ - ΔΙΑΤΡΟΦΗ-ΑΣΚΗΣΗ

Ο Θυρεοειδής αδένας είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος. Έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο προσθιο τμημα του λαιμού μας και ζυγίζει φυσιολογικά 20-25 γραμμάρια.  Ακριβώς κάτω από το θυρεοειδή βρίσκονται συνήθως τέσσερεις μικροί αδένες στο μέγεθος φακής, οι παραθυρεοειδείς αδένες που ρυθμίζουν τα επίπεδα ασβεστίου στον οργανισμό.  

Ο θυροειδής παράγει τρεις βασικές και πολύ σπουδαίες για τον οργανισμό ορμόνες: τη θυροξίνη (γνωστή και ως Τ4), την τριιωδοθυρονίνη (γνωστή και ως Τ3) και την καλσιτονίνη. Η καλσιτονίνη κατέχει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού του ασβεστίου στον οργανισμό μας, ενώ οι ορμόνες Τ3 και Τ4 έχουν άμεση επίδραση στη φυσιολογική ανάπτυξη του οργανισμού, στην ωρίμανση του σκελετού, στο βάρος του σώματος, στην έμμηνο ρύση, στη σύλληψη και στη φυσιολογική εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Για τη σύνθεση των θυροειδικών ορμονών απαραίτητο στοιχείο είναι το Ιώδιο, η έλλειψη του οποίου οδηγεί μοιραία σε μειωμένη παραγωγή ορμονών.

 Η ποσότητα των ορμονών που συνθέτει και εκκρίνει ο θυρεοειδής ρυθμίζεται με μια ορμόνη που λέγεται θυρεοτρόπος (TSH)  η οποία εκρίνεται απο την  την υπόφυση, που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου. 

Ποια όμως είναι η διαφορά μεταξύ υποθυρεοειδισμού και υπερθυρεοειδισμού;

Σε περίπτωση υποθυρεοειδισμού ο αδένας  υπολειτουργεί με μειωμένη έκκριση ορμονών και σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού, υπερλειτουργεί με υπερέκκριση θυρεοειδικών ορμονών.

Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να είναι πρωτοπαθής δηλ. να οφείλεται είτε σε βλάβη του ίδιου του θυρεοειδούς είτε δευτεροπαθής να οφείλεται δηλ. σε βλάβη της υπόφυσης

Στις βιοχημικές εξετάσεις,παρατηρείται μείωση των Τ3 και Τ4 με ταυτόχρονη αύξηση της TSH.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΥ:

1. Αύξηση σωματικού βάρους
2. Αύξηση Χοληστερίνης
3. Αρτηριακή υπέρταση – Βραδυκαρδία – Μυξοίδημα - Δύσπνοια
4. Αίσθηση κρύου – Υποθερμία - Χλομάδα άκρων
5. Ξηροδερμία – Τριχόπτωση – Εύθραυστα νύχια
6.  Αναιμία – Ληθαργία
7. Δυσκοιλιότητα – Ανορεξία
8. Εύκολη κόπωση – Μυαλγίες – Κράμπες
9. Μυϊκές αδυναμίες – Διάχυτα άλγη
10. Οίδημα βλεφάρων
11.  Ελάττωση μνήμης – Κατάθλιψη
12. Διαταραχές περιόδου – Στειρότητα – Ανικανότητα
13. Υπερπρολακτιναιμία – Γαλακτόρροια
14. Νοητική καθυστέρηση στα νεογνά

Αντίθετα στον υπερθυρεοειδισμό παρατηρούνται δύο κύριες μορφές του, η τοξική διάχυτος βρογχοκήλη (νόσος του Graves ή νόσος του Basedow) όπου όλος ο θυρεοειδής αδένας υπερλειτουργεί και η τοξική οζώδης βρογχοκήλη όπου στο θυρεοειδή αναπτύσσεται ένας ή περισσότεροι όζοι που υπερπαράγουν θυρεοειδικές ορμόνες. 

Στα ευρήματα των βιοχημηκών εξετάσεων παρατηρούμε επίσης αύξηση των Τ3, Τ4 και 

μείωση της TSH.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΠΕΡΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΥ: 

1. Απώλεια σωματικού βάρους
2.  Καρδιακή ανεπάρκεια – Υπέρταση
3. Ταχυκαρδία – Καρδιακές αρρυθμίες
4. Γενική υπερκινησία – Ταχύπνοια – Δύσπνοια
5. Θερμό και εφιδρωμένο δέρμαΔυσανεξία στη ζέστη
6. 7Λέπτυνση τριχών
7. Νευρικότητα – Ευερεθιστικότητα – Αϋπνία – Εξάψεις
8. Υπερκινητικότητα γαστρεντερολογικού και διάρροια
9. Τρεμούλιασμα χεριών
10. Εύκολη κόπωση
11. Μυϊκή αδυναμία ποδιών και οίδημα άκρων
12. Οίδημα βλεφάρων – Εξόφθαλμο – Διπλωπία
13. Διαταραχές περιόδου – Γυναικομαστία
14. Διόγκωση ήπατος
15. Διόγκωση αδένα – Βρογχοκήλη (Νόσος Graves)

Πως αντιμετωπίζονται διατροφικά οι παθήσεις θυρεοειδούς;

Το κλειδί για την πρόληψη συνθηκών θυρεοειδούς ,προυποθέτει εναν υγιεινό τρόπος ζωής που να υποστηρίζει ένα υγιές θυρεοειδή και έναν υγιή μεταβολισμό. 

Σε περίπτωση διάγνωσης υποθυρεοειδισμού, η αντιμετώπιση του περιλαμβάνει τον εντοπισμό των  

βαθύτερων αιτίων του υποθυρεοειδισμού, οι οποίες περιλαμβάνουν: τροφικές αλλεργίες, βαρέα μέταλλα, διάφορα διατροφικές ελλείψεις (όπως το ιώδιο), και πιο συχνά, το άγχος. Ως προς διευκόλυση του ασθενή καλό θα ήταν να καταγράψει τρόφιμα που πιθανόν να προκαλούν πεπτικό στρες, όπως η γλουτένη ή / και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, και να τα περιοριστούν  ή να αποφευχθούν εντελώς απο τη διατροφή του. 

Ωστόσο, στο διατροφικό πλάνο πρέπει να ενταχθούν τρόφιμα που περιέχουν ιώδιο, ψευδάργυρο, ωμέγα-3 λιπαρά, σελήνιο, βασικά μέταλλα και βιταμίνες. Καλό είναι να εξαλείφθούν  πλήρως εξευγενισμένα άλευρα, τα σάκχαρα και τα επεξεργασμένα τρόφιμα, λόγω του εμπλουτισμού τους με ζάχαρη και άλλα ανθυγιεινά συστατικά.

Πώς η άσκηση ενισχύει τη λειτουργία του θυρεοειδούς.

Σε Υποθυρεοειδισμό ενδείκνυται αερόβια άσκηση ή και ασκήσεις έντονης καταβολής μυών που να προκαλούν εφίδρωση, ετσι ώστε να αυξηθεί η αιματική ροή στο σκελετικό μυ με ταυτόχρονη αυξηση οξυγόνου που συνεπάγεται καλυτερες καύσεις, αποβάλοντας επίσης τις τοξίνες από το σώμα.

Σε Υπερθυρεοειδισμό ενδείκνυται ασκηση αντιστρές και κυρίως διατατικές όπως γιόγκα, διαλογισμός, πρακτικές τεχνικές αναπνοής και αργό περπάτημα. 

Τέλος, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διάφορα συμπληρώματα που βοηθούν στην ενίσχυση της λειτουργίας του θυρεοειδούς, συμπεριλαμβανομένων όλων των θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για τη σωστή του θυρεοειδούς και τη λειτουργία του μεταβολισμού.

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακο τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

ΞΗΡΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΚΑΙ Η ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΞΙΑ

Οι ξηροί καρποί κατατάσσονται στην ομάδα του λίπους και είναι πλούσιοι σε ενέργεια και θερμίδες.  Ταυτόχρονα όμως είναι πολύ θρεπτικοί και μπορούν να καταναλώνονται ακόμα και κατά τη διάρκεια της δίαιτας. Λόγω του ότι είναι  πλούσιοι σε φυτικές ίνες, βιταμίνες, αμινοξέα και ιχνοστοιχεία, παίζουν καθοριστικό ρόλο στον έλεγχο της πείνας (σε συνιστώμενη ποσότητα) και κατά συνέπεια, στον έλεγχο του βάρους.

Από έρευνες έχει αποδειχτεί ότι είναι πλούσιοι σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (υγιεινά λίπη δηλαδή), πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία (π.χ. μαγνήσιο), φυτικές ίνες, αλλά και σε πολλές βιταμίνες, όπως η Ε. Γι’ αυτό άλλωστε και οι ειδικοί μάς προτρέπουν να τους καταναλώνουμε ακόμα και καθημερινά, συστήνοντάς μας απλώς να μην ξεπερνούμε το μέτρο και να τους προτιμούμε νωπούς και ανάλατους.

Ενεργειακή και θρεπτική αξία

Μια μικρή χούφτα ξηροί καρποί (περίπου 30 γρ.) αποδίδουν κατά μέσο όρο 170 θερμίδες, προερχόμενες κυρίως από λιπαρά.

Ανά 30γρ.		Φιστίκια	Αμύγδαλα	Κάσιους	Φουντούκια	Καρύδια
Θερμίδες		160	160	160	178	183
Διατροφική αξία	Λιπαρά	13γρ.	14γρ.	13γρ.	17γρ.	18γρ.
	Πρωτεΐνες	6γρ.	6γρ.	5γρ.	3γρ.	4γρ.
	Υδατάνθρακες	8γρ.	6γρ.	9γρ.	5γρ.	4γρ.

Μικροθρεπτική αξία

Μεταξύ πολλών άλλων, περιέχουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως το φολικό οξύ, βιταμίνη Ε, μέταλλα όπως σίδηρος, ασβέστιο, κάλιο, ψευδάργυρος, ιχνοστοιχεία όπως χαλκός και σελήνιο, αλλά και πολλά θρεπτικά στοιχεία, όπως πολυφαινόλες και φυτικές στερόλες.

Φιστίκια Αιγίνης

Διατροφική αξία:  Δύο χούφτες φιστίκια αντιστοιχούν σε 1 μερίδα κρέας, καθώς είναι πλούσια σε πρωτεΐνη όπως επίσης είναι πλούσια σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, που είναι επίσης ευεργετικά για την καρδιά.

Αράπικο φιστίκι

Διατροφική αξία: Έχουν μεγάλη ποσότητα φυτικών στερολών (διπλάσια από τους άλλους ξηρούς καρπούς και τα υπόλοιπα τρόφιμα που θεωρούνται καλές πηγές) και είναι έτσι πολύ αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της χοληστερίνης.

Αμύγδαλα

Διατροφική αξία: Είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά, βιταμίνη Ε, φυτικές ίνες , φυτοστερόλες και πολύ καλή πηγή ασβεστίου ( Ένα φλιτζάνι αμύγδαλα μας δίνει τόσο ασβέστιο όσο και 30γρ φέτα).  

Κάσιους

Διατροφική αξία:  Πλούσια σε πρωτεΐνες, περιέχουν κορεσμένα λιπαρά (που αυξάνουν τη χοληστερίνη όταν τα τρώμε σε μεγάλες ποσότητες).

Φουντούκια

Διατροφική αξία: Είναι πολύ πλούσια σε λιπαρά και κυρίως σε «καλά» μονοακόρεστα (από τα συνολικά λιπαρά τους, το 76% είναι μονοακόρεστα). Μας δίνουν πρωτεΐνες και υδατάνθρακες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, καθώς και ιχνοστοιχεία, όπως κάλιο, μαγνήσιο και φώσφορο.

Καρύδια

Διατροφική αξία: Είναι πλούσια σε φυτικές στερόλες, έχουν μεγάλη ποσότητα αντιοξειδωτικών ουσιών (όπως σελήνιο και ψευδάργυρο), δίνουν πολύ μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορο, λίγο σίδηρο, καθώς και βιταμίνη Ε. Μία χούφτα καρύδια μάς δίνουν τόση βιταμίνη Ε όση και μισό φλιτζάνι ελαιόλαδο. Το σπουδαιότερο ίσως είναι η περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη Κ, μια βιταμίνη που συντίθεται κυρίως στο έντερο, αλλά τα καρύδια την προσφέρουν σε μεγαλύτερη ποσότητα.

Καλό είναι να αποφύγετε όλους τους ξηρούς καρπούς που τους έχει προστεθεί ζάχαρη, αλάτι διότι η προσθήκη αλατιού και ζάχαρης  μετατρέπει ένα υγιεινό σνακ σε ανθυγιεινό.

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακο τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Pilates και Οστεοπόρωση

Μέθοδος Pilates

Το pilates είναι μια μέθοδος ασκήσεων σώματος που εκτελείται σε στρώμα, χρησιμοποιώντας μόνο  το βάρος του σώματος ή ήπια επιβάρυνση από διάφορα όργανα όπως Pilates ball,foam roller, pilates ring κ.α. Περιέχει μία ποικιλία ασκήσεων που επιτρέπουν στο σώμα να αντιστέκεται σε βάρη και πίεση και μπορούν να ενισχύσουν το χτίσιμο των οστών.

Κύριος στόχος των ασκήσεων είναι η ευθυγράμμιση του σώματος (διόρθωση μυϊκών ανισορροπιών όπως κύφωση, διόρθωση στάσης κ.τ.λ.) και ενδυνάμωση των οστών μέσα από ασκήσεις φόρτισης των αρθρώσεων και όλων των μυϊκών ομάδων. Ενισχύει, την ισορροπία, βελτιώνει τη στάση σώματος καθώς και την αυτοπεποίθηση του ατόμου. Το ασκησιολόγιο αυτό επιτυγχανει καλύτερη οστική μάζα στους νέους, και στους ενήλικες να διατηρήσουν υγιή οστά, επιβραδύνοντας τη μείωση της οστικής πυκνότητας σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

Το Pilates, επιμηκύνει τη σπονδυλική στήλη, την ευθυγραμμίζει με τη λεκάνη, τα ισχία, τα πόδια, τους ώμους και το κεφάλι ενώ ταυτόχρονα δυναμώνει τους μύες με ισορροπημένο τρόπο, ώστε να διατηρείται η σωστή στάση του σώματος. 

Μεγάλο ποσοστό ατόμων με οστεοπόρωση, υποφέρουν και από κύφωση της πλάτης. Η λάθος στάση του σώματός δημιουργεί άλγη  λόγω ανισσοροπίας σώματος. Όταν οι μύες τεντώνουν και δυναμώνουν στα σωστά σημεία, όπως γίνεται στο Pilates, υπάρχει καλύτερος συντονισμός και ισορροπία. Έτσι το σώμα υποστηρίζεται καλύτερα, διατηρώντας ευκολότερα μια όρθια ισορροπημένη και σωστή θέση, μειώνοντας το κίνδυνο κατάγματος.

Για να είναι ασφαλής η μέθοδος Pilates σε άτομα που πάσχουν από οστεοπόρωση, ο εκπαιδευτής Pilates θα πρέπει να έχει ειδικές γνώσεις γύρω από την οστεοπόρωση και να γνωρίζει τις προφυλάξεις που ισχύουν για τους πελάτες με αυξημένο κίνδυνο για κάταγμα.

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακο τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Τροφές που επηρεάζουν την απορρόφηση ασβεστίου από τον οργανισμό

Ο ανθρώπινος οργανισμός, μπορεί να απορροφήσει μέχρι και το 60% του προσλαμβανόμενου ασβεστίου απο τις τροφές. Όσο αυξάνονται οι ανάγκες του οργανισμού για ασβέστιο (όπως Θηλάζουσες), τόσο αυξάνεται και η απορρόφησή του. Υπό φυσιολογικές συνθήκες μια απορρόφηση της τάξης του 20-30% θεωρείται καλή και πραγματοποιήται κυρίως στα πρώτα τρία τέταρτα του λεπτού εντέρου. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες τροφές που μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση ασβεστίου είτε θετικά είτε αρνητικά.

Για τη καλύτερη απορρόφηση ασβεστίου από τον οργανισμό συνδετικός κρίκος είναι η βιταμίνη D :

Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη, απαραίτητη για την απορρόφηση ασβεστίου στον οργανισμό και συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία ενός υγιή σκελετου.

• §   Το γάλα συνήθως είναι ενισχυμένο σε βιταμίνη D όπως και τα δημητριακά του πρωινού, άλλα τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη D, είναι, τα παχιά ψάρια (ρέγκα, σκουμπρί, σολομός, σαρδέλα και τόνος), το συκώτι, ο κρόκος του αυγού, το βούτυρο, το τυρί κλπ. Επίσης εξίσου σημαντική είναι η έκθεση του δέρματος στο φως του ήλιου χωρίς αντιλιακή προστασία (τις επιτρεπόμενες ώρες) αρκετές φορές την εβδομάδα. 
• 
  
• §   Η προτίμηση γαλακτοκομικών προϊόντων που περιέχουν λακτόζη, (εφόσον δεν υπάρχει πρόβλημα δυσανεξίας στη λακτόζη), βελτιώνει την απορρόφηση του ασβεστίου.
• §      Η υπερβολική πρόσληψη φωσφόρου, μπορεί να παρεμποδίσει την απορρόφηση του ασβεστίου, ενώ σε επαρκή ποσότητα βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου και, παράλληλα, μειώνει την αποβολή του απο τα ούρα. Τροφές πλούσιες σε φώσφορο είναι ορισμένα είδη τυριού, αλλά κυρίως τα ψάρια, το μοσχάρι, το χοιρινό, οι αγκινάρες και τα μανιτάρια, τα οποία συστήνεται να μην συνδυάζουμε με τις πηγές ασβεστίου.
• §  Περιορισμός στην κατανάλωση κρέατος στις 5-6 oz την ημέρα και των αεριούχων ποτών στα 8-12 oz την ημέρα. Η κατανάλωση πρωτεϊνών με μέτρο αυξάνει την απορρόφηση ασβεστίου, λόγω σχηματισμού εύκολα απορροφήσιμων αλάτων του με τα αμινοξέα λυσίνη και αργινίνη. Οι μεγάλες ποσότητες, όμως, πρωτεϊνών ζωικής προέλευσης (π.χ. κρέας) συντελούν στην αυξημένη αποβολή του ασβεστίου με τα ούρα.
• §    Η διατροφή υψηλή σε αλάτι εμποδίζει την απορρόφηση του ασβεστίου. Συνιστώμενη ποσότητα είναι 2-4g αλατιού ημερησίως
• §   Σε δίαιτά υψηλή σε οξαλικά (π.χ. σπανάκι και άλλα πράσινα λαχανικά), φυτικά οξέα (π.χ. σιτηρά και ολόκληρα όσπρια) ή φυτικές ίνες, αναστέλεται η απορρόφηση ασβεστίου 
• §  Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την απορρόφηση ασβεστίου είναι,η χρήση κορτικοστεροειδών, αντιεπιληπτικών,το καπνισμα, το αλκοόλ το στρες, η έλλειψη σωματικής άσκησης και η πρόοδος της ηλικίας.

Συνιστώμενη Ημερήσια Πρόσληψη για ασβέστιο και βιταμίνη D

Ηλικιακή ομάδα	Ασβέστιο (mg/ημέρα)	Βιταμίνη D (IU/ημέρα)
1-3 ετών	700	600
4-8 ετών	1000	600
9-18 ετών	1300	600
19-50 ετών	1000	600
51-70 ετών άνδρες	1000	600
51-70 ετών γυναίκες	1200	600
>70 ετών	1200	800
14-18 ετών εγκυμονούσες/ θηλάζουσες	1300	600
>19 ετών εγκυμονούσες/ θηλάζουσες	1000	600

Ταλαμάγκα Θεανώ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

με μεταπτυχιακο τιτλο σπουδών στα

Μεταβολικά νοσήματα οστών

της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών